Een peer

"Een peer is gewoon een slap aftreksel van een appel."

4 mei

Een oude vrouw staat stil op de hoek van de straat.

Naast haar ligt een bos bloemen, alhoewel ik niet weet of die van haar zijn, of dat ze daar toevallig waren. Ze staart voor zich uit, met haar handen over elkaar heen gevouwen.

Haar gedachten zijn ergens anders.

Met mijn fiets race ik de straat in. Op de hoek van die straat staat zij. Ik kijk haar vluchtig aan en zie dan op de klok van de grote kerk hoe laat het is.

Het is acht uur.

Ik fiets door.

Een hart

Een hart. Je ziet vast wel iets voor je, maar wat? Zie je het pompende hart dat in je lichaam zit, of het hart dat je iemand stuurt tijdens Valentijnsdag? Het lijkt wel of niemand hier ooit over heeft nagedacht, maar nu doe ik het. Deze twee harten hebben dezelfde naam in (voor zover ik weet) elke taal en toch zijn ze totaal verschillend van elkaar. Toch weet je altijd welk hart je bedoeld als je erover praat. Als iemand zegt: "Kan je een hartje voor me tekenen?" Is er niemand die een kloppend hart tekent. Er is geen verwarring over.

De oorsprong van het liefdeshartje, om het zo maar even te noemen, is eigenlijk heel vaag. Ik heb ontzettend veel verschillende verhalen gehoord en heb daarom geen idee welke waar is. De één zegt dat het een kont moet voorstellen en de ander zegt dat het de vorm is van libellen die aan het paren zijn en weer een ander zegt dat het lijkt op een Egyptisch hiëroglief. Waarschijnlijk komen we er nooit achter!

Een leuk feitje, by the way, is dat de oude Egyptenaren dachten dat we herinneringen in het hart opsloegen. Een ontzettend mooie gedachte, als je het mij vraagt! Misschien komt daar de dubbele betekenis wel vandaan. Het hart was heel belangrijk voor de Egyptenaren, het was een deel van de ziel. Logisch dat je liefde daarmee koppelt en daarmee het liefdeshartje.

Ach, we zullen waarschijnlijk nooit echt weten hoe het in elkaar zit, maar het is altijd leuk om over dit soort dingen te filosoferen en na te denken. Ik weet trouwens ook nog wel hoe ik als klein meisje dacht dat ons hart er echt uitziet als het liefdeshartje. En een gebroken hart... Ja, dat nam ik meestal iets té letterlijk...

In welke taal denken we?

"In welke taal denk je?" Ik geloof dat dat wel één van de meest gestelde vragen is aan mij. Inmiddels zit ik alweer 7 maanden in Zweden en iedereen vraagt het zich af. Hoe gaat het er aan toe in het hoofd van Judith? Ik had er zelf eigenlijk nooit bij stil gestaan in welke taal ik dacht. En ik ben er haast zeker van dat jij er ook nooit over twijfelt. Maar nu iedereen het me vraagt, begin ik er steeds meer over na te denken. Ik denk er over na in een taal die ik zelf ook niet helemaal begrijp.

Ik geloof, en heb het ook gelezen na een avondje intensief googlen, dat wij mensen niet in een specifieke taal denken. Natuurlijk, als jij een liedje in je hoofd hebt, denk je aan dat liedje in de taal dat het geschreven is en als je bedenkt hoe je die ene zin in een opdracht voor Nederlands moet formuleren denk je in het Nederlands. Maar de kleine dingetjes, daar denk je niet bij na. Je denkt niet in een taal, je denkt gewoon.

Denk er maar eens over na, hoe vaak heb je wel niet dat je een woord in je hoofd hebt, maar er niet op kan komen. Je weet precies wat je bedoelt, maar kan niet uitleggen wat het woord betekend. Je weet in welk 'hokje' het woord zit, bijvoorbeeld dat het in ieder geval géén dier is, maar je kan er niet opkomen. En toch denk je aan het woord, want jij weet dat het woord bestaat, je kan alleen niet op het woord zelf komen. Ik heb dit zelf tegenwoordig meer en meer. Ten eerste natuurlijk omdat ik woorden in het Zweeds verwar met Nederlandse woorden, maar ik heb ook heel vaak dat ik het woord gewoon niet weet. Niet in het Zweeds, omdat ik het woord nog niet ken in het Zweeds, maar ook niet in het Nederlands, omdat ik het woord vergeten ben.

Dan heb ik nog iets interessants om over na te denken. Mensen die doof zijn. Zij hebben geen taal, in ieder geval geen taal met woorden die gezegd worden. Zij hebben een taal door middel van handgebaren, maar echt gesproken woorden zijn er niet. Natuurlijk kunnen ze naast gebarentaal ook Nederlands omdat ze geleerd hebben om te lezen, maar je denkt niet in letters, zelfs dove mensen niet. Ik heb vaak mensen horen zeggen dat doven kleine handjes voor zich zien als ze denken. Maar geloof je dat nou zelf? Natuurlijk, als ze aan een situatie denken waarin ze met iemand praten, misschien zien ze dan die persoon voor zich die gebarentaal spreekt, maar als ze gewoon over alledaagse dingen denken, hoe denken ze dan?

Het grappige is dat we op dat laatste nooit een antwoord zullen weten. Een persoon die al zijn hele leven doof is, weet niet hoe het is om te horen en heeft dus ook geen idee of hij anders denkt dan een horend persoon. Net als dat wij niet weten hoe een doof persoon denkt. Een persoon die doof is geworden op latere leeftijd denkt hoogstwaarschijnlijk hetzelfde als hij deed voordat hij doof werd, omdat hij nog steeds weet hoe de klanken klinken.

Dit is echt een vraag die mij bezighoud, maar waar ik waarschijnlijk nooit een antwoord op zal kunnen krijgen. Zo snel je gaat nadenken over in welke taal je denkt, begin je in een taal te denken, omdat je verward raakt over of je nou wel of niet in een taal denkt. Ik weet dus geen antwoord op de vraag, maar soms hebben vragen geen antwoord nodig en is het gewoon leuk om er over na te denken.

Dingen die ik me afvraag.

Soms zijn er echt dingen die ik me afvraag. Soms zijn ze de moeite waard om te discussiëren, maar soms zijn het ook gewoon kleine gedachten waar ik eventjes over nadenk. Ik geef jullie bij deze een blik in mijn hersenen.

Iets waar ik al heel lang over nagedacht heb, is waarom aliëns zo ontzettend veel op mensen lijken als je alle Science Fiction films moet geloven. Ik heb ooit het boek Evolutietheorie en Kaas gelezen (aanrader!) en heb daar geleerd over evolutietheorie. Kort samengevat is het feit dat wij eruit zien zoals we eruit zien geheel gebaseerd op toeval. Ooit werd er een beestje geboren met vijf vingers, in plaats van vier en dat bleek zo ontzettend handig te zijn, dat de persoon met vijf vingers beter kon overleven en dus meer nakomelingen kon maken die ook allemaal vijf vingers hadden. Daarvoor hebben wij vijf vingers. Maar hoe kan het dan dat elke aliën in elke Science Fiction film twee benen, twee armen, een hoofd, een mond en twee ogen heeft? Ik snap dat niet! Ze hebben zich ontwikkeld op een planeet ver, heel ver, van de onze vandaan en toch hebben ze zich op dezelfde manier geëvolueerd.

Iets wat ik me vanochtend afvroeg toen ik door een sneeuwstorm naar de bushalte moest lopen, was waarom we geen paraplu gebruiken als het sneeuwt? Dat zou zo ontzettend handig zijn! Ik krijg altijd sneeuw in mijn gezicht en als je het mij vraagt is dat nog erger dan regen. Je hele sjaal (en natuurlijk heb ik een gebreide sjaal) zit onder de sneeuw, je hele haar is wit als je eindelijk op plaats van bestemming aankomt (was mijn muts vergeten) en het is ook nog eens ontzettend koud als je hele gezicht doordrenkt is met sneeuw. Ik stel dus bij deze een nieuwe trend voor: paraplu's in de sneeuw! Even een klein bij-dingetje, dan moeten ze wel een andere naam hebben. Want paraplu is Frans voor 'voor de regen'. Gelukkig heb ik Frans op school gehad, dus ik ben op de prachtige naam 'paraneige' gekomen. Klinkt al goed toch?

Het laatste wat ik me al een hele tijd afvraag, is waarom wij in Nederland zo ontzettend vroeg al naar school moeten? En dan heb ik het niet over tijd, half 9 is een prima tijd, maar over leeftijd. Telkens als ik hier in Zweden vertel dat kindjes hier al vanaf 4 jaar naar school gaan, krijgen ze een halve hartverzakking. Ik probeer ze altijd gerust te stellen met het feit dat het niet verplicht is vanaf die leeftijd, maar eigenlijk ben ik daar niet zeker van... Hier in Zweden gaan ze vanaf 6 jaar naar school, maar pas vanaf hun 7e beginnen ze echt met leren. Kinderen hebben dus veel meer de tijd om lekker te spelen, in plaats van zich druk te hoeven maken over school. Lijkt mij ook veel beter.

Dit zijn dus zoal gedachte's die in mijn hoofd opkomen en dan niet meer kan loslaten... Wat vinden jullie ervan?